Ἐγκώμιον εἰς τὸν Ἅγιον Ανδρέαν τὸν Ἀπόστολον

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ο Μέγας

Μετάφραση από τα ρωσικά: Ευγενία Τελιζένκο. Επεξεργασία: Ενορία Ιερού Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου 40 Εκκλησιών

Ἑλληνικὴ Πατρολογία Μιγνίου (Migne), τ. 28ος, σ. 1101 κ' ἑξῆς, ἢ ΒΕΠΕΣ, τ. 36ος, σ. 303-306.


Α' . Ὁρῶν τὴν λαμπρὰν ταύτην ἀγέλην τοῦ Πνεύματος καὶ εἰς τὸ γαληνὸν ἀληθῶς καὶ ἀκύμαντον πέλαγος, ἀποστολικὴν ὑπερβεβλημένην σαγήνην, τῆς δεσποτικῆς φωνῆς ὑπομιμνήσκομαι βοώσης• «Δεῦτε ὀπίσω μου, καὶ ποιήσω ὑμᾶς ἁλιεῖς ἀνθρώπων»(2). Ὢ φωνῆς ἐνεργοῦς! Ὢ ρημάτων διὰ πραγμάτων γνωριζομένων! Ὢ τῆς ἀληθοῦς ὑποσχέσεως καθ' ἡμέραν αὐξανομένης! Τίνος γὰρ ἡ πολυάνθρωπος αὕτη θήρα; Τὶς ὁ τὴν περιφανῆ ταύτην ἀθροίσας πανήγυριν, ἢ δῆλον, ὡς ὁ περιφανὴς τῶν ἀποστόλων Ἀνδρέας; ὁ ἁπλώσας τῆς γλώττης καὶ τῆς μνήμης τὰ θήρατρα• ἵνα, τὴν ἱεράν ταύτην ἐμπλήσας ὁλκάδα(3) τοῖς οἴαξι(4) τῆς ἀποστολῆς, πρὸς οὐρανὸν ἰθύνη(5) τὸ σκάφος. Καὶ ποῖα τὰ τῆς ἄγρας πρωτεῖα; Ποῖα δὲ τῶν καμάτων τὰ ἀκροθίνια(6); Οἱ τὸν τῆς ἱερωσύνης περίβολον ταῖς ἀρεταῖς περιφαιδρύνοντες. Οἱ πρῶτοι τὰς ἀποστολικὰς ταύτας ὑπερθέντες(7) ἀγκάλας, καὶ τοὺς ἔξω πλανωμένους πρὸς σωτηρίαν ἀγρεύσαντες. Ἀλλ' ἢ καὶ τῆς παρούσης ἡμῖν πανηγύρεως ὁ μέγας οὗτος Ἀνδρέας τὰς προφάσεις δέδωκεν• ἀλλ' ὅ γε πᾶς τῶν ἀποστόλων συνεκτιμᾶται χορός. Οὕς γὰρ ἡ χάρις συνῆψεν, οὐ διίστησι τόπος. Καὶ καθάπερ εἴ τις τῶν ἐκ πολυτελείας διηνθισμένων λίθων ἐπαινεῖν ἐθελήσειε στέφανον, ὅτου ἂν τοῖς ἐπαίνοις περιδράξηται μέρους, τὸν ὅλον συνθαυμάζει τοῖς μέρεσι• ἢ καθάπερ, χρυσῆν τινα σειρὰν ὁρῶν τις, ὅπη(8) ἂν ἅψαιτο(9), τὸ πᾶν συνεκίνησεν• οὕτω καὶ ὁ πρὸς ἕνα τῶν ἀποστόλων λόγος βαδίζων δι' αὐτοῦ συνέχει τοὺς ἅπαντας κατὰ τὴν τοῦ θεσπεσίου Παύλου φωνὴν• «Εἰ χαίρει ἕν μέλος, συγχαίρει πάντα τὰ μέλη»(10). Ποίαν γὰρ ἂν μελῶν ἁρμονίαν οὕτως ἡ φύσις ἐξύφηνεν, ὡς τὴν τῶν ἀποστόλων χορείαν ἡ τοῦ Πνεύματος χάρις συνήρμοσε; Μία γὰρ ὄντως χάρις, ἡ τοὺς ἀποστόλους τῷ Δεσπότῃ στρατολογήσασα.


Β' . Δεῦρο οὖν ἐπὶ τοὺς πάντας, καὶ διὰ πάντων τὸν καθ' ἕνα θαυμάσωμεν. Ἀνδρέας ὁ τῆς ἀποστολικῆς ἀνδρείας ἐπώνυμος, ὁ πρῶτος διδάσκαλον τὸν Δεσπότην ἐπιγραψάμενος• ἡ τῆς ἀποστολικῆς χορείας ἀρχή• ὁ πρὸς τὴν δεσποτικὴν παρουσίαν ὀξυδερκής, ὁ τῆς Ἰωάννου μαθητείας τὴν Χριστοῦ διδασκαλίαν ἀνταλλαξάμενος• ἡ τῶν τοῦ Βαπτιστοῦ ρημάτων σφραγίς. Ἦν μὲν γὰρ τῶν Ἰωάννου μαθητῶν ὁ δοκιμώτατος• ἐν λυχνιαίῳ φέγγει ζητῶν τοῦ φωτὸς τὴν ἀλήθειαν, ὥσπερ τις ἐν ἀμυδροτέραις αὐγαῖς πρὸς τὰς Χριστοῦ μαρμαρυγὰς ἐθιζόμενος. Ἀλλ' ὁ μὲν Ἰωάννης τέως τοῖς Ἰορδάνου νάμασιν(11) ἐφεστὼς(12) τὰς Ἰουδαίων ἀγέλας ἐβάπτιζε, τοῖς Μωσέως προστάγμασιν ἀντιφάρμακον ἐν ὕδασι κατασκευάζων μετάνοιαν, καὶ Μωσαϊκοῦ ξίφους τὴν ἀκμὴν ἀνακόπτων τοῖς ρεύμασιν. Οἷς γὰρ ἡ τοῦ νόμου παράβασις θάνατον ἔτεκε, τούτους προεξαρπάζων ὁ Βαπτιστὴς τῇ μετανοίᾳ προέπεμπεν. Ἐπειδὴ γὰρ μήπω παρῆν(13) ὁ καταλύων τὸν θάνατον, ταῖς διὰ τοῦ βαπτίσματος ὑπερθέσεσιν(14) ὁ θάνατος ἐπραΰνετο, ἀκούσιον φιλανθρωπίαν διὰ μετανοίας ἐκπαιδευόμενος. Ὅτε δὲ παρῆν ὁ Δεσπότης κρυπτόμενος τῇ τῆς οἰκονομίας σοφίᾳ, καὶ κρύπτων τῆς ἀξίας τὴν ἀστραπὴν ἐν περιβολαίῳ θνητῷ, γνοὺς ὁ Ἰωάννης, εὐθὺς τὸν παιδευτὴν εἰς δορυφόρον μετέβαλε, καὶ τὴν χεῖρα συστείλας κῆρυξ τοῦ παρόντος ἐγένετο• «Ἴδε, ὁ Ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου»(15). Οὗτος, φησίν, ὁ τοῦ θανάτου λυτήρ. Οὗτος ὁ τῆς ἁμαρτίας ἀναιρέτης. Ἐγὼ δὲ νυμφαγωγός, οὐ νυμφίος ἀπέσταλμαι. Δορυφόρος, οὐ Δεσπότης ἐλήλυθα.


Γ'. Τούτοις τοῖς ρήμασιν ὁ τῶν ἀποστόλων περιφανέστατος Ἀνδρέας νυττόμενος(16), τὸν παιδευτὴν καταλείψας πρὸς τὸν κηρυττόμενον ἔδραμε• καὶ δεξάμενος τοῦ λόγου τὸ σύνθημα, γίνεται τῆς Ἰωάννου γλώσσης ὀξύτερος• καὶ τῷ Δεσπότῃ προσελθών, ἐδείκνυ τὸν πόθον τῷ σχήματι, κοινωνὸν τοῦ δρόμου τὸν εὐαγγελιστὴν Ἰωάννην συναπαγόμενος• καὶ ἄμφω(17), τὸν λύχνον ἀφέντες, ἐπὶ τὸν ἥλιον φέρονται. Ἀνδρέας ἡ πρώτη τῶν ἀποστόλων φυτεία• οὗτος ἀνεωξε τῆς Χριστοῦ μαθητείας τὰς πύλας• πρῶτος τῆς προφητικῆς γεωργίας τοὺς καρποὺς ἐτρύγησε, καὶ τὰς ἁπάντων ἐλπίδας ὑπερδραμών(18), πρῶτος τὸν παρὰ πάντων προσδοκώμενον περιπτύσσεται. Πρῶτος ἔδειξε τὰ τοῦ νόμου προστάγματα προθεσμίᾳ μετρούμενα. Πρῶτος τὴν Μωσέως ἔστησε(19) γλῶτταν, μετὰ Χριστὸν λαλούσης οὐκ ἀνασχὀμενος(20), οὐχ ὑβριζόμενος, οὐχ ὑβρίζων τῶν Ἰουδαίων τὸν παιδευτὴν• ἀλλὰ προτιμῶν τοῦ πεμφθέντος τὸν πέμψαντα• μᾶλλον δὲ πρῶτος ὤφθη τὸν Μωσέα τιμῶν• Ὁ πρῶτος ἐπέγνω τὸν ὑπ' ἐκείνου προφητευόμενον• «Προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν ἐκ τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν ὡς ἐμέ• αὐτοῦ ἀκούετε»(21). Παραιτεῖται τὸν νόμον τῷ νόμῳ πειθόμενος. Ἤκουσε Μωσέως λαλοΰντος• «Αὐτοῦ ἀκούετε.» Ἤκουσεν Ἰωάννου βοῶντος. «Ἴδε ὁ Ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ»• καὶ γέγονε πρὸς τὴν δεῖξιν αὐτόμολος. Ἐπιγνοὺς δὲ τὸν προφητευθέντα προφήτην, χειραγωγεῖ τὸν ἀδελφὸν πρὸς τὴν εὕρεσιν. Ἅγνοοῦντι τῷ Πέτρῳ τὸν θησαυρὸν δείκνυσιν «Εὐρήκαμεν τὸν Μεσσίαν»(22) ὅν ἐποθοῦμεν. Οὗ τὴν παρουσίαν ἠλπίσαμεν, τούτου τὴν θεωρίαν ἁρπάσωμεν. Εὑρήκαμεν ὅν προφητικαὶ βοῶσαι σάλπιγγες ἀναμένειν ἐκέλευον. Ἤνεγκεν(23) ὁ χρόνος ὅν ἡ χάρις ἐκήρυττεν, ὅν ἤλπισεν ὁ πόθος ἰδεῖν ὄμμασιν. Εὗρε γάρ, φησίν, οὗτος τὸν ἀδελφον τὸν ἴδιον Σίμωνα, καὶ μερίζεται πρὸς αὐτὸν τῆς θεωρίας τὸν θησαυρόν. Χειραγωγεῖ πρὸς τὸν Δεσπότην τὸν Πέτρον. Ὢ παραδόξου θαύματος! Οὕτω μαθητὴς Ἀνδρέας καὶ καθηγητὴς ἀνθρώπων καθίσταται. Ἀπὸ τοῦ διδάσκειν τοῦ μανθάνειν ἀπήρξατο• ἁρπάζει τῆς ἀποστολῆς τὴν ἀξίαν. Εὑρήκαμεν τὸν Μεσσίαν. Ὢ πόσας νύκτας ἀύπνους ἀνύσαντες(24) παρὰ τοῖς Ἰορδάνου ρείθροις, νῦν ὅν ἐποθοῦμεν εὑρήκαμεν! Οὐκ ἦν βραδὺς μετὰ τὴν φωνὴν ὁ Πέτρος• Ἀνδρέου γὰρ ἦν ἀδελφός• καὶ θερμῇ τῇ γνώμῃ τὰς ἀκοὰς ἐκπετάσας ἠπείγετο.


Δ'. Λαβὼν τὸν Πέτρον ὁ Ἀνδρέας τῷ Δεσπότῃ προσάγει τὸν μεριστήν(25)τῆς φύσεως, κοινωνὸν τῆς μαθητείας ἀπεργασάμενος. Τοῦτο πρῶτον Ἀνδρέου κατόρθωμα. Ηὔξησε τῶν ἀποστόλων τὸν ἀριθμὸν προσήνεγκε Πέτρον, ἵν' εὕρη Χριστὸς τὸν τῶν μαθητῶν κορυφαῖον. Ὥστε καὶ ἐν οἷς ὕστερον εὐδοκιμῶν ὁ Πέτρος εὑρίσκεται, παρὰ Ἀνδρέου τῆς εὐδοκιμήσεως ἔχει τὰ σπέρματα. Ἀλλ' ἡ τῶν ἐπαίνων ἰσόρροπος ἐξ ἑκατέρων πρὸς ἀλλήλους ἀντίδοσις γίνεται. Οἰκειοῦνται γὰρ τὰ ἀλλήλων ἀγαθά, καὶ τοῖς ἀλλήλων ἀγαθοῖς ἐναβρύνονται(26). Πόσην γοῦν ἤνεγκε τοῖς πᾶσι χαρὰν ὁ Πέτρος πρὸς τὰς δεσποτικὰς ἐρωτήσεις ὀξέως(27) ἀποκρινόμενος, καὶ λύσας σιωπὴν μαθητῶν ἐρυθριῶσαν; «Τίνα με λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι εἶναι;»(28). Καὶ ὡς αὐτὸς ὢν τῶν ἐρωτηθέντων ἡ γλώττα, ἢ ὡς ἁπάντων ἐν ἐκείνῳ λαλούντων, μόνος ὑπὲρ πάντων ἐφθέγγετο• «Σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος»(29), μιᾷ φωνῇ καὶ τὸν οἰκονομοῦντα, καὶ τὴν οἰκονομίαν ἀποφθεγξάμενος. Ὢ συμφωνίας ρημάτων! οἷς γὰρ Ἀνδρέας τὸν Πέτρον ἐχειραγώγησε ρήμασι, τούτοις ἄνωθεν ὁ Πατὴρ τὸν Πέτρον ἐνηχῶν καθυπέγραφεν. Ἐκεῖνος ἔλεγεν «Εὑρήκαμεν τὸν Μεσσίαν». Ὁ Πατὴρ ὑπέβαλλε λέγων• «Σὺ εἶ ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος»• μόνον οὐχὶ ταῦτα πρὸς τὸν Πέτρον έγκελευσάμενος(30). Φθέγξαι, ὦ Πέτρε, τὰς Ἀνδρέου φωνὰς ἐρωτώμενος• φάνηθι τοῦ Διδασκάλου πρὸς ἀπόκρισιν ἑτοιμότερος. Οὐκ ἐψεύσατο πρὸς σὲ λέγων• «Τὸν Μεσσίαν εὑρήκαμεν». Σύ, τὴν Ἑβραΐδα φωνὴν εἰς Ἑλλάδα μεταστήσας, ἀναβόησον• «Σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ Υἱός τοῦ Θεοΰ τοῦ ζῶντος». Ὁρᾷς ὅσοις εὐθὺς ἐν προοιμίοις τῆς μαθητείας ὁ Ἀνδρέας ἐγκαλλωπίζεται.


Ε'. Ἀλλ' ἐπειδὴ τὰς πόλεις καταλιμπάνων(31) ὁ Σωτὴρ περιενόστει(32)τὴν ἔρημον, συμπεριήει(33) αὐτῷ τῶν ἀνθρώπων τὰ γένη, μηδὲ πρὸς βραχὺ τὸν χωρισμὸν ὑπομένοντα. Ἦν ἐν ἐρημίᾳ καὶ τροφῆς ἀπορία, καὶ ἡ γαστὴρ οὐκ ἐσπένδετο(34). Ὁ δὲ Σωτήρ, τῆς ἐρήμου λαβόμενος, θαῦμα παλαιὸν ἀνεζωπύρει" καὶ τῶν ἐν ἐρήμῳ ποτὲ θαυμάτων μάρτυρα πάλιν ἐποιεῖτο τὴν ἔρημον• καὶ τοὺς μαθητὰς ἐστιάτορας(35)προύβαλλετο(36), καὶ πρὸς αὐτοσχέδιον εὐωχίαν(37) τὰ πλήθη προτρέπεται. Τὸ τοίνυν(38) τῶν μαθητῶν πλῆθος πρὸς τὴν ἔνδειαν ἐταράττετο, καὶ πρὸς ἀλλήλους ὁρῶντες, τὸ δὲ μέλλον οὐκ ἐννοοῦντες τοῖς ἀνθρωπίνοις λογισμοῖς ἐλυμαίνοντο(39). Ἄλλος μὲν οὗν ἄλλο τι τῶν μαθητῶν ἐφθέγγετο, τὴν παροῦσαν ἀπορίαν ἐπαγγέλλοντες. Ἀνδρέας δέ, τῶν προσόντων, τὴν εὐτέλειαν ἐλέγχων, ἔλαθε(40) διδοὺς τῷ Σωτήρι τὰς προφάσεις τοῦ θαύματος. Τί γάρ φησιν; Οὐκ εἰσίν εἰ μὴ πέντε ἄρτοι, καὶ ὀλίγα ἰχθύδια. Τί οὖν ὁ Σωτήρ; Φέρετέ μοι αὐτὰ ὧδε. Καὶ γέγονεν ἡ τῆς σπάνεως ὁμολογία τῶν ἀγαθῶν περιουσία.


ΣΤ' . Ἀλλὰ γὰρ ὁ Σωτὴρ ἤδη λοιπόν, τὰς ἐν γῇ διατριβὰς ἀνύσας, καὶ τὸν αὐτάρκη τοῖς μαθηταῖς συνδιατρίψας χρόνον, πρὸς οὐρανοὺς ἐκομίζετο• ἀπόστολοι δέ, τὴν οἰκουμένην διαλαβόντες, καὶ τοῖς σώμασι μερισθέντες, ἄλλος ἀλλαχόσε(41) τὰ τῆς χάριτος μετοχετεύων νάματα. Ἐνταῦθα τοίνυν ὁ μακάριος οὗτος Ἀνδρέας, Ἑλλάδα τε ὁμοῦ καὶ βάρβαρον ἐμπλήσας τῆς χάριτος καὶ δυσωπήσας πρὸς πίστιν τὰ ἔθνη τοῖς θαύμασιν, ἐπὶ τὸ τῆς ἀπιστίας μαχιμώτατον, τὴν Ἀχαΐαν λέγω, ἐπεστέλλετο. Ἔνθα δὴ πολλοὺς οὐρανῷ προσγράψας, εἷς διὰ τῆς πίστεως, σταυρῷ παραδίδοται• καὶ τρόπω τῆς τελευτῆς τὸν Δεσπότην μιμούμενος, ἵνα τῇ κοινωνίᾳ τοῦ πάθους δείξῃ τοῦ πόθου τὸ μέγεθος. Σταυρὸς οὗν ἐπὶ μέσῃ Ἑλλάδος ἐπήγνυτο, καὶ Ἀνδρέας ἐκρεμᾶτο, σταυρῷ τὸν σταυρωθέντα κηρύσσων, καὶ τοῖς ἥλοις(42) τοὺς ἥλους πιστούμενος, καὶ τῷ πάθει τὸ πάθος μαρτυρούμενος. Πέρας δὲ τοῦτο τῆς θνητῆς ζωῆς εὐράμενος, ἐνεργεστέραν(43) τῆς διδασκαλίας διὰ τοῦ πάθους τὴν δύναμιν ἐνδεικνύμενος. Οὕς γὰρ οὐκ ἔπεισε δημηγορῶν, τούτους ἀναιρεθεὶς ἐδυσώπησεν(44)• καὶ οὓς λαλῶν οὐχ εἵλκυσε, παθὼν ἐσαγήνευσε. Μερισθεὶς γὰρ οὐρανῷ καὶ γῇ, σώματι μὲν ἔχων τὴν γῆν, ψυχῇ δὲ τὸν οὐρανόν κληρωθείς, ἐποπτεύει τὰς τῶν ἀνθρώπων ἀγέλας, ἰάμασι καὶ θαύμασι τοὺς ἐπὶ γῆς δεξιούμενος. Ἐκείνης τῆς γεωργίας οἱ παρόντες ἀνεβλάστησαν στάχυες• ἐκ τῆς ἐκείνου διδασκαλίας οἱ τῆς πίστεως ἤνθησαν βότρυες(45). Καὶ ὑμεῖς οἱ τῆς εὐσεβείας διδάσκαλοι ἀπηντήκατε, οἱ τῆς τῶν οὐρανῶν βασιλείας ἔμποροι πρὸς τὸν οὐρανῷ θαυμαζόμενον συνεληλύθατε. Χριστοῦ γὰρ ἔστι διὰ τοῦ μακαρίου Παύλου φωνή• «Εἰ ὑπομένομεν, καὶ συμβασιλεύσομεν»(46). Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.


Σημειώσεις


1. Ὁ Μέγας Ἀθανάσιος, πατριάρχης Ἀλεξανδρείας (328-335, 337-340, 346-356, 362, 363-365, 366-373 μ.Χ.), κατέστη «ζῶσα ἔκφρασις καὶ ἑρμηνεία τῆς ὀρθῆς πίστεως», καὶ οἱ ἀγῶνες του τὸν ἀνέδειξαν «τῆς τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας ἀληθῆ στύλον καὶ θεμέλιον, Πατέρα τῆς Ὀρθοδοξίας, ἄχρι τερμάτων πάσης τῆς γῆς ἔνδοξον». Ἡ μνήμη του ἑορτάζεται τὴν 18η Ἰανουαρίου.


2. Μάτθ. δ' 1.  3. Μεγάλο ἱστιοφόρο πλοῖο.
4. Μοχλὸς μετακινῶν τὸ πηδάλιο, κν. τὸ πηδάλιο..  5. Ἐνεστ. τοῦ ρ. ἰθύνω: διευθύνω, κυβερνῶ.
6. Τὸ ἀνώτερο καὶ κάλλιστο μέρος τῶν θινῶν (σωρῶν σίτου ἢ κριθῆς)..  7. Μτχ. ἀορ. β' τοῦ ρ. ὑπερτίθημι: θέτω ὑπεράνω.
8. Ἀναφορικὸ ἐπίρρημα: ὅπου, ὅπως. .  9. Εὐκτ. μέσ. ἀορ. τοῦ ρ. ἅπτω: ἀγγίζω, συνάπτω.
10. Α' Κόρ. ιβ' 26..  11. Ρέον, ὑγρό, ὕδωρ. Ἐκ τοῦ ρ. νάω: ρέω.
12. Μτχ. παρακ. τοῦ ρ. ἐφίσταμαι: στέκομαι ἐπὶ τινος..  13. Παρατ. τοῦ ρ. πάρειμι: εἶμαι παρών.
14. Διάβασις ὑπεράνω τινός, ὑπερύψωσις, ὑπεράνω τοποθέτησις.
15. Ἰωαν. α' 29..  16. Μτχ. μέσ. ἐνεστ. τοῦ ρ. νύττω - νύσσω: κεντῶ, τρυπῶ, πλήττω.
17. Καὶ οἱ δύο, ἀμφότεροι..  18. Μτχ. ἀορ. β' τοῦ ρ. ὑπερτρέχω: ξεπερνῶ τρέχων, ὑπερβαίνω.
19. Ἀορ. τοῦ ρ. ἵστημι: στήνω, ἐμποδίζω κάποιον, σταματῶ..  20. Μτχ. ἀορ. β' τοῦ ρ. ἀνέχομαι..   21. Δεύτ. ιη’ 15.
22. Ἰωάν. α’ 42..  23. Ἀορ. β' τοῦ ρ. φέρω..  24. Μτχ. ἀορ. β' τοῦ ρ. ἀνύω: διανύω, καταναλίσκω.
25. Ὁ μερίζων, ὁ διανέμων..  26. Ἐνεστ. τοῦ ρ. ἐναβρύνομαι: σεμνύνομαι διὰ τι..   27. Ταχέως..   28. Μτθ. ιστ' 13.. 29. Μτθ. ιστ' 16.
30. Μτχ. μέσ. ἄορ. τοῦ ρ. ἔγκελευω: προτρέπω, παρακινῶ, διατάσσω..    31. Μτχ. ἐνεστ. τοῦ ρ. καταλιμπάνω: ἐγκαταλείπω, ἀφήνω..   32. Παρατ. τοῦ ρ. περινοστέω -ῶ: περιέρχομαι, περιφέρομαι.
33. Παρατ. τοῦ ρ. συμπερίειμι: ὁμοῦ μετὰ τινος περιέρχομαι..   34. Παρατ. τοῦ ρ. σπένδομαι: συνθηκολογῶ, εἰρηνεύω.
35. Οἱ προσφέροντες γεῦμα..  36. Παρατ. τοῦ ρ. προβάλλομαι: παρουσιάζω.
37. Πλούσιο, γεΰμα, μτφ. ἐντρύφησις..   38. Ὅθεν, λοιπόν, δι' ὅ..    39. Παρατ. τοῦ ρ. λυμαίνομαι: ἐπιφέρω βλάβη σὲ κάποιον.
40. Ἀορ. β' τοῦ ρ. λανθάνω: διαφεύγω τὴν προσοχὴ κάποιου, μένω ἄγνωστος. Μὲ μτχ. μεταφράζεται ὡς ἐπίρρημα («ἔλαθε διδούς»: ἔδωσε κρυφά).
41. Εἰς ἄλλο μέρος, ἄλλον τόπο..   42. Τὰ καρφιά..    43. Ἀποτελεσματικώτερα πρὸς τι..    44. Ἀορ. τοῦ ρ. δυσωπέω -ῶ: ἐξευμενίζω κάποιον.
45. Οἱ καρποὶ τῆς ἀμπέλου.  46. Β' Τίμ. β' 12.


ΠΗΓΗ: www.myriobiblos.gr

Ἡ ἀθανασία τοῦ ἀνθρώπου καὶ ὁ Θεός

π.Ιουστίνος Πόποβιτς

Ἡ ἀθανασία τοῦ ἀνθρώπου ξεκινᾶ ἀπὸ τὴν σύλληψή του μέσα στὴν κοιλία τῆς μητέρας του. Καὶ πότε ἀρχίζει ὁ παράδεισος καὶ ἡ κόλαση τοῦ ἀνθρώπου; Ἀπὸ τὴν ἐλεύθερη ἐπιλογὴ γιὰ τὸ θεϊκὸ ἀγαθὸ ἤ γιὰ τὸ δαιμονικὸ κακό, γιὰ τὸν Θεὸ ἤ γιὰ τὸν διάβολο. Καὶ ὁ παράδεισος μὰ καὶ ἡ κόλαση τοῦ ἀνθρώπου ἀρχίζουν ἐδῶ ἀπὸ τὴν γῆ γιὰ νὰ συνεχιστοῦν αἰώνια στὴν ἄλλη ζωή.

Ὁ Ὅσιος Στυλιανὸς ὁ Παφλαγόνας

Γιὸς πλουσίων γονέων (ποὺ γεννήθηκε στὴν Ἀδριανούπολη τὸν 7οαἰῶνα, καὶ ὀνομάστηκε Παφλαγόνας γιατὶ εκεῖ φυλασσόταν τὸ τίμιο λείψανό του), διδάχτηκε νωρὶς ἀπ’ αὐτοὺς νὰ εἶναι ἐγκρατὴς καὶ νὰ θεωρεῖ τὸ χρῆμα μέσο γιὰ τὴν ἀνακούφιση καὶ περίθαλψη τῶν φτωχῶν καὶ τῶν ἀρρώστων.
Ἀφοῦ ἔτσι ἀνατράφηκε, καὶ οἱ γονεῖς του πέθαναν, διαμοίρασε ὅλη τὴν κληρονομιά του καὶ πῆγε σὰν ἀσκητὴς στὴν ἔρημο, χωρὶς νὰ ἀποκόψει τὸν ἑαυτό του ἀπὸ τὸν κόσμο. Εἰσερχόταν στὴν κοινωνία γιὰ νὰ βοηθήσει ὄποτε καὶ ὅπως μποροῦσε καὶ κατέφευγε στὴν σπηλιά του γιὰ νὰ ἀνανεωθεῖ Πνευματικά. Ἐκεῖ γνωρίστηκε μὲ ἄλλους ἀσκητές, ποὺ ζοῦσε μαζί τους μὲ ἀδελφικὴ ἀγάπη, χριστιανικὴ συγκατάβαση καὶ ἐπιείκεια. Δὲν λύπησε ποτὲ κανένα, μεγάλη του χαρὰ μάλιστα, ἦταν νὰ ἐπαναφέρει τὴν γαλήνη στὶς ταραγμένες ψυχές. Σύνθημά του τὰ ὄμορφα λόγια τοῦ Ἰησοῦ «ἄφετε τὰ παιδία καὶ μὴ κωλύετε αὐτὰ ἐλθεῖν πρός με· τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν» (Ματθ. ιθ’ 14). Τοῦ ἐμπιστεύτηκαν τόσες οἰκογένειες τὴν καθοδήγηση τῶν παιδιῶν τους, ποὺ πραγματοποιοῦσε μαζὶ μὲ τοὺς συνασκητές του, δημιουργῶντας αὐτὸ ποὺ ὀνομάσθηκε «ὁ πρῶτος παιδικὸς σταθμὸς στὸν κόσμο» (Ὀρθόδοξοι Ἅγιοι, Γ. Πούλου). Κάθε φορὰ ποὺ οἱ γονεῖς ἔφεραν πρὸς αὐτὸν τὰ παιδιά τους, ἡ ἀγαλλίαση τοῦ Ὁσίου ἦταν πολὺ μεγάλη.
Ἡ φήμη τῆς θαυμαστὴς ἀσκητικῆς του ζωῆς ἔφθασε μέχρι τὶς πόλεις, καὶ πολλοὶ ἔτρεχαν νὰ τὸν βροῦν γιὰ νὰ ζητήσουν ἀπ’ αὐτὸν τὶς πνευματικές του ὁδηγίες.
Ὁ Ὅσιος Στυλιανός, παρὰ τὴν ἐρημικὴ ζωή του, ἔτρεφε στοργὴ καὶ συμπάθεια πρὸς τὰ παιδιά, ποὺ τόσο ἀγαποῦσε καὶ ὁ Κύριος. Ἄν, ἔλεγε, ἡ ταπεινοφροσύνη ἀποτελεῖ θεμέλιο τῶν ἀρετῶν, ἡ παιδικὴ ἡλικία ἀπὸ τὴ φύση της εἶναι περισσότερο ἐνάρετη, ἀπ’ ὅτι οἱ μεγαλύτεροι τῶν φιλοσόφων. Ὁ Θεὸς βραβεύοντας τὸ ἱερὸ αὐτὸ αἴσθημά του, προίκισε τὸν Ὅσιο μὲ τὸ χάρισμα νὰ θεραπεύει τὰ ἄρρωστα παιδιὰ καὶ νὰ καθίστα εὔτεκνους, ἄτεκνες γυναῖκες. Ὑπῆρχε πλῆθος ἀνθρώπων γύρω του ποὺ προσπάθησαν νὰ «ἐμπορευθοῦν» τὸ χάρισμά του, ἀλλὰ ἐκεῖνος ἀνρεῖτο κάθε ἀπόπειρα νὰ κερδίσει χρήματα, λέγοντας ἁπλὰ, πὼς εἶχε ἤδη πληρωθεῖ προκαταβολικὰ μὲ τὰ δῶρα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.
Πέθανε πλήρης ἡμερῶν ἀλλὰ καὶ ἀρετῶν. Δὲν τοῦ ἔλειπε ποτὲ τὸ χαμόγελο καί, ὅταν πέθανε, λέγεται πὼς τὸ πρόσωπό του ἔφερε ἀκόμα ἕνα ἀχνὸ χαμόγελο καθὼς τὸν ἔθαβαν. Ἕνας στοργικὸς καὶ ἀγαπημένος ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ, ὁ Στυλιανός, εἶναι φυσικά, ἰδιαίτερος προστάτης τῶν παιδιῶν.


Ἀπολυτίκιον. Ἦχος γ’. Θείας πίστεως.
Στήλη ἔμψυχος, τῆς ἐγκρατείας, στῦλος ἄσειστος, τῆς Ἐκκλησίας, Στυλιανὲ ἀνεδείχθης μακάριε· ἀνατεθεῖς γὰρ Θεῷ ἐκ νεότητος, κατοικητήριον ὤφθης τοῦ Πνεύματος. Πάτερ Ὅσιε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.


Κοντάκιον. Ἦχος δ’. Ὁ ὑψωθεὶς ἐν τῷ Σταυρῷ.
Ἁγιασθεὶς ἀπὸ μητρῴας νηδύος, ὥσπερ ὁ θεῖος Σαμουὴλ θεοφόρε, ἀσκητικῶς ἐδόξασας Χριστὸν τὸν Θεόν· ὅθεν τῶν ἰἀσεων, ἀνεδείχθης ταμεῖον, καὶ προστάτης ἔνθεος, νεογνῶν καὶ νηπίων· ὁ γὰρ Χριστὸς δεξάζει σε λαμπρῶς, ὃν ἀπὸ βρέφους, Στυλιανὲ ἐδόξασας.

Μεγαλυνάριον.
Στήλη θεοχάρακτος καὶ σεπτή, ἀρετῶν ποικίλων, ὁ σὸς βίος πέλει ἡμῖν, Στυλιανὲ Πάτερ, θεοπρεπῶς ῥυθμίζων, ἡμῶν τὰς διανοίας, τῶν εὐφημούντων σε.


ΠΗΓΗ: www.synaxarion.gr

Ὁ Ὅσιος Ἀλύπιος ὁ Κιονίτης

Ἦταν ἀπὸ τὴν Ἀδριανούπολη τῆς Παφλαγονίας καὶ ἔζησε τὸν 6οαἰώνα μ.Χ. Ἡ παράδοση ἀναφέρει ὅτι, ὅταν θὰ γεννιόταν ὁ Ἀλύπιος, ἡ μητέρα του εἶδε σὲ ὄνειρο νὰ κρατάει ἕνα λευκὸ ἀρνὶ ποὺ στὰ κέρατά του ἦταν τρεῖς ἀναμμένες λαμπάδες, ποὺ σήμαινε τὶς ἀρετὲς ποὺ θὰ εἶχε τὸ παιδὶ ποὺ θὰ γεννιόταν.
Οἱ γονεῖς του ἔδωσαν στὸν Ἀλύπιο χριστιανικὴ ἀνατροφή, ποὺ στὸ πρόσωπό του ἐπέφερε καρποὺς ἐκατονταπλασίονας. Εἶχε μεγάλη περιουσία, τὴν ὁποία δαπάνησε στοὺς φτωχοὺς καὶ πάσχοντες τῆς περιοχῆς του. Διότι εὐχαρίστησή του ἦταν νὰ ἐκπληρώνει τὸ νόμο τοῦ Θεοῦ, ποὺ προτρέπει τοὺς χριστιανοὺς νὰ εἶναι «συμπαθεῖς, φιλάδελφοι, εὔσπλαχνοι, φιλόφρονες». Δηλαδὴ νὰ συμπαθοῦν καὶ νὰ συμμετέχουν στὶς λύπες τῶν ἀδελφῶν τους, νὰ ἀγαποῦν σὰν ἀδελφοὺς τοὺς συνανθρώπους τους, νὰ ἔχουν πονετικὴ καὶ τρυφερὴ καρδιὰ καὶ νὰ εἶναι περιποιητικοὶ καὶ εὐγενεῖς.
Ὁ Ἀλύπιος, ἀφοῦ ἔμεινε πάμφτωχος, ἀποσύρθηκε στὴν ἔρημο, ὅπου ἔκανε ἀσκητικὴ ζωή. Πληροφορίες ἀναφέρουν ὅτι ἔμεινε πάνω σ’ ἕνα στύλο 50 (κατ’ ἄλλους 53) χρόνια γιὰ λόγους ἄσκησης καὶ κάτω ἀπὸ διάφορες καιρικὲς συνθῆκες.
Ἡ φήμη τῆς ἀρετῆς του ἔφερε κοντὰ στὸν Ἀλύπιο καὶ ἄλλες ψυχές, ποὺ ζητοῦσαν εἰρηνικὸ καταφύγιο. Στοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ὑπῆρξε φιλόστοργος πνευματικὸς πατέρας, καὶ τοὺς καθοδηγοῦσε μὲ τὶς συμβουλές του καὶ τοὺς στήριζε μὲ τὸ παράδειγμά του.
Πέθανε εἰρηνικὰ τὸ ἔτος 608, ἀφοῦ ἔζησε 100 χρόνια, κατ’ ἄλλους 120. Τελεῖται δὲ ἡ Σύναξις αὐτοῦ ἐν τῇ μονῇ αὐτοῦ τῇ οὔσῃ πλησίον τοῦ Ἱπποδρομίου, κατὰ τὸν Παρισινὸ Κώδικα 1594.




Ἀπολυτίκιον. Ἦχος α’. Τὸν τάφον σου Σωτήρ.
Δοξάζων ὁ Θεός, τὴν σὴν γέννησιν Πάτερ, προέγραψε σαφῶς, τῆς ζωῆς σου τὴν χάριν· αὐτῷ γὰρ εὐηρέστησας, ἀρετῶν τελειότητι· ὅθεν ἤστραψας, ἀπὸ τοῦ κίονος πᾶσι, τῶν ἀγώνων σου, τὰς ἀληθεῖς ἀντιδόσεις, Ἀλύπιε Ὅσιε.




Κοντάκιον. Ἦχος πλ. δ’. Τῇ ὑπερμάχῳ.
Ἐπὶ τοῦ Κίονος ἐκλαμψας ὥσπερ ἥλιος
Τὴν οἰκουμένην ἐσελάγησας τοῖς ἔργοις σου
Ὡς υἱὸς καὶ κληρονόμος τῆς ἀφθαρσίας.
Ἀλλὰ δίωξον νοός μου τὴν σκοτόμαιναν
Καὶ τῶν φώτων τῷ Πατρί με προσοικείωσαι,
Ἵνα κράζω σοι, χαῖροις Πάτερ Ἀλύπιε.




Μεγαλυνάριον.
Λιπὼν χαμαιζήλους διατριβὰς, ὤφθης οὐρανόφρων, ἐν τῷ κίονι ὑψωθείς· ὅθεν ἔξω κόσμου, Ἀλύπιε βιώσας, ὑπερκοσμίου δόξης, ἔτυχες Ὅσιε.


ΠΗΓΗ: www.synaxarion.gr

ΑΓΙΟΣ ΙΣΙΔΩΡΟΣ ο ΧΙΟΠΟΛΙΤΗΣ Πρωτ. π. Γεωργίου Παπαβαρνάβα

Ο άγιος Ισίδωρος καταγόταν από την Αλεξάνδρεια και ήταν ναύτης του βασιλικού στόλου, στα χρόνια του αυτοκράτορα Δεκίου. Μεγάλωσε σε ειδωλολατρική οικογένεια, αλλά δεν τον ικανοποιούσε και δεν τον γέμιζε εσωτερικά η θρησκεία των ειδώλων. Ήταν ανήσυχο πνεύμα και έψαχνε να βρει την αλήθεια, να βρει εσωτερική πληρότητα και νόημα ζωής. Επειδή ήταν καλοπροαίρετος άνθρωπος δεν άργησε να βρει την αλήθεια στο Πρόσωπο του Χριστού, ο Οποίος είναι η ενυπόστατη αλήθεια. Γιατί η αλήθεια δεν είναι αφηρημένη έννοια, αλλά υπόσταση – πρόσωπο. Ο Πιλάτος, όταν δίκαζε τον Χριστό, τον ερώτησε τι είναι αλήθεια και ο Χριστός δεν του απάντησε, αλλά και ο ίδιος δεν περίμενε απάντηση. Ο άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης λέγει ότι, εάν ο Πιλάτος ενδιαφερόταν πραγματικά να μάθη τι είναι η αλήθεια η μάλλον ποιός είναι η αλήθεια και έθετε διαφορετικά το ερώτημα, δηλαδή εάν ερωτούσε «τις εστίν αλήθεια», ο Κύριος θα του έδινε την απάντηση: «Εγώ ειμί η οδός και η αλήθεια και η ζωή».


Ο άγιος Ισίδωρος βρέθηκε κάποτε στο μυροβόλο νησί της Χίου μαζί με τον βασιλικό στόλο και εκεί έφτασε στα αυτιά του ειδωλολάτρη Ναυάρχου Νουμέριου η καταγγελία ότι ο ναύτης Ισίδωρος είναι Χριστιανός. Αμέσως συνελήφθη ο άγιος και οδηγήθηκε μπροστά στον Νουμέριο. Αλλά παρά τις προσπάθειές του να τον πείσει να θυσιάσει στα είδωλα, πρώτα με κολακείες και ύστερα με απειλές, ο άγιος έμεινε σταθερός στην πίστη του και γι’ αυτό τον βασάνισαν σκληρά και στην συνέχεια τον έριξαν στην φυλακή. Ο πατέρας του, όταν πληροφορήθηκε το γεγονός κατέφθασε εσπευσμένα στην Χίο, και προσπάθησε να τον μεταπείσει, στην αρχή με χάδια και γλυκόλογα. Τον ασπάσθηκε πατρικά και τον παρακάλεσε θερμά να επιστρέψει στην ειδωλολατρία. Αλλά και ο Ισίδωρος προσπάθησε με την σειρά του να τον πείσει να εγκαταλείψει την λατρεία των ειδώλων, που στην πραγματικότητα είναι λατρεία των δαιμόνων, και να πιστέψει στο Τριαδικό Θεό, τον μόνον αληθινό Θεό, ο οποίος είναι το φως, η αλήθεια και η ζωή των ανθρώπων. Ο πατέρας του τότε πέταξε το προσωπείο και έδειξε το πραγματικό του πρόσωπο. Αγρίεψε ξαφνικά, η όψη του αλλοιώθηκε, άφησε τα χάδια και τα γλυκόλογα, μίλησε άσχημα στον γιο του και γεμάτος οργή τον καταράστηκε, παρότρυνε δε τον Νουμέριο να τον θανατώσει. Τότε εκείνος τον βασάνισε και πάλι σκληρά και επειδή έβλεπε ότι παρά τα φρικτά βασανιστήρια εξακολουθούσε να ζει, τον αποκεφάλισε και έτσι η ψυχή του πέταξε στα ουράνια σκηνώματα, «όπου ήχος καθαρός εορταζόντων» και «ζωή ατελεύτητος».
Τα γεγονότα που έχουν σχέση με την ταφή του σκηνώματος του αγίου Ισιδώρου, μας είναι γνωστά από το άρθρο του προηγουμένου Δεκεμβρίου, όταν αναφερθήκαμε στο βίο της αγίας μάρτυρος Μυρώπης η Μερόπης. Δηλαδή, παρά την διαταγή του Νουμέριου να παραμείνει άταφο το σώμα του αγίου Ισιδώρου και παρά το ότι φυλασσόταν από οπλισμένους στρατιώτες, η αγία Μερόπη βρήκε τον τρόπο να το πάρει και να το ενταφιάσει με τις ανάλογες τιμές. Και το γεγονός αυτό, όπως είδαμε, υπήρξε η αφορμή του μαρτυρίου της.


Ο βίος και η πολιτεία του αγίου Ισιδώρου μας δίνουν την αφορμή να τονίσουμε τα ακόλουθα:
Η γνήσια και ανιδιοτελής αγάπη είναι καρπός κοινωνίας του ανθρώπου με τον Θεό και χωρίς την Χάρη του Θεού κανείς δεν μπορεί να αγαπά αληθινά. Ακόμη και την φυσική αγάπη, που έχουν οι γονείς προς τα παιδιά και την οποία έχουν και αυτά τα άλογα ζώα, και αυτήν ακόμα μπορεί να μη την έχει ο άνθρωπος εκείνος, ο οποίος αποξενώνεται τελείως από τον Θεό, όπως το βλέπουμε στην περίπτωση του πατέρα του αγίου Ισιδώρου. Χωρίς την Θεία Χάρη ο άνθρωπος αποθηριούται, γίνεται, δηλαδή, σαν τα άγρια θηρία, μάλλον γίνεται χειρότερος και αγριότερος και από αυτά τα θηρία, γιατί εκείνα δεν θανατώνουν ποτέ ενσυνείδητα τα παιδιά τους.


Ο ιερός Ψαλμωδός, θέλοντας να τονίσει το παραπάνω γεγονός, και κυρίως το ότι ο Θεός είναι αληθινός Πατέρας, που δεν εγκαταλείπει ποτέ τα παιδιά του, σε καμιά περίπτωση, λέγει ότι «ο πατήρ μου και η μήτηρ μου εγκατέλειπόν με, ο δε Κύριος προσελάβετό με». Δηλαδή, ο πατέρας μου και η μητέρα μου με εγκατέλειψαν, αλλά ο Θεός με προσέλαβε και μου δείχνει σε κάθε περίσταση και με κάθε τρόπο την αγάπη Του. Γι’ αυτό δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι ο Τριαδικός Θεός είναι Πατέρας μας και μας αγαπά αληθινά, για να μη απελπιζόμαστε ότι και να μας συμβεί, αλλά να στηρίζουμε πάντοτε την ελπίδα μας σε Αυτόν και να έχουμε απόλυτη εμπιστοσύνη στην αγάπη Του. Επίσης, να είμαστε σίγουροι πως και όλοι να μας εγκαταλείψουν Αυτός δεν πρόκειται ποτέ να μας εγκαταλείψει και να μας απογοητεύσει.


Οι αρχαίοι πρόγονοί μας έλεγαν το σοφό εκείνο απόφθεγμα ότι «των ευτυχούντων πάντες φίλοι, των δυστυχούντων ουδέ οι γεννήτορες». Δηλαδή, όλοι κάνουν τον φίλο σε εκείνους οι οποίοι ευτυχούν, ενώ εκείνους που δυστυχούν δεν τους σπλαχνίζονται ούτε αυτοί που τους γέννησαν. Αυτό το βλέπουμε, δυστυχώς, καθημερινά και ιδιαίτερα το βιώνουν αυτοί που είχαν αξιώματα η χρήματα και τα έχασαν. Αλλά μπορεί να πη κανείς ότι τώρα είναι πραγματικά ευτυχείς, επειδή τώρα είναι σε θέση να γνωρίζουν πραγματικά ποιοί τους αγαπούν πραγματικά.


Πράγματι, όταν έρχονται στην ζωή μας πειρασμοί, τότε «αποκαλύπτονται εκ πολλών καρδιών διαλογισμοί» και τότε μετρούμε τους φίλους μας, επειδή τότε χωρίζουν οι κίβδηλοι από τους γνήσιους. Γι’ αυτό δεν πρέπει να φοβόμαστε τους πειρασμούς. Βέβαια, δεν πρέπει να τους επιζητούμε, αλλά όταν έρχονται να τους δεχόμαστε ευχάριστα, δοξολογώντας τον Θεό, επειδή μας ωφελούν παντοιοτρόπως και κυρίως επειδή γίνονται αφορμή να αποκαλύπτονται των καρδιών οι λογισμοί.–

ΑΓΙΟΙ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΙ ΠΑΝΑΓΟΣ

Το έτος 1685 κατέλαβαν οι Ενετοί την Πελοπόννησο, την οποία ως τότε κατείχαν οι Τούρκοι, και την κράτησαν στην εξουσία τους ως το 1715. Το χρονικό αυτό διάστημα ανέπνευσαν τον αέρα κάποιας ελευθερίας και οι ορθόδοξοι κάτοικοι της Πελοποννήσου, χτίστηκαν ναοί, μονές, πολλοί δε, οι οποίοι είχαν εξισλαμισθεί εξαιτίας των πιέσεων των Τούρκων, επέστρεψαν στην εκκλησία. Ανάμεσα σ’ αυτούς ήταν και οι γονείς των δύο Νεομαρτύρων. Ο μεν ιερέας Χρίστος καταγόταν από την Ανδραβίδα, έγγαμος ιερέας με τέκνα, ο δε Πανάγος ( Παναγιώτης) ,από την Γαστούνη, από την μεγάλη οικογένεια Σισίνη. Ήταν άνθρωπος μορφωμένος, ευλαβής και οξύνους και είχε εκλεγεί επανειλημμένως από τους συμπατριώτες του ως σύνδικος, αντιπρόσωπός τους δηλαδή στον Ενετό διοικητή, τον Προβλεπτή, όπως λεγόταν, για θέματα αγορανομίας και απονομής δικαιοσύνης.
Το 1715 ανακατέλαβαν οι Τούρκοι την Πελοπόννησο, οπότε άλλοι κάτοικοι έφυγαν με τους Ενετούς κι άλλοι κρύβονταν στα όρη, για να αποφύγουν τις βιαιότητες και τις εκτελέσεις των Τούρκων. Θρήνος, κλαυθμός και οδυρμός ακουγόταν σε όλη την Πελοπόννησο, σφαγές, λεηλασίες εξευτελισμοί, εξανδραποδισμοί, σε όλη την περιοχή. Μεταξύ των άλλων διαταγή των Τούρκων ήταν και η εξής. Όλοι όσοι είχαν εξισλαμισθεί και κατά τη διάρκεια της Ενετοκρατίας είχαν επιστρέψει στον Χριστιανισμό, έπρεπε ή να επιστρέψουν πάλι στο ισλάμ ή να θανατωθούν. Έτσι πολλοί κάτοικοι και στην περιοχή της Γαστούνης συνελήφθησαν , φυλακίστηκαν, τόσοι πολλοί που είχαν γεμίσει τα κατώγια ακόμα και οι στάβλοι. Ένα ολόκληρο πλήθος θανατώθηκε γιατί δεν ήθελε να εξισλαμισθεί σύμφωνα με τη διαταγή. Ανάμεσα σε αυτούς είναι και οι δύο άγιοι νεομάρτυρες και ένας νέος με το όνομα Κανέλλος.
Ο ένας από τους δύο νεομάρτυρες ,ο Πανάγος, επειδή ήταν άρχοντας , ηγετική φυσιογνωμία ανάμεσα στους ρωμιούς, προσεγγίστηκε αρχικά από τους Τούρκους με φιλικό και ήπιο τρόπο , για να εξισλαμισθεί όπως « συνετά » είχαν κάνει και οι γονείς του.
Ο άγιος ,αν και δεν είχε συνέλθει από μια σοβαρή ασθένεια που του συνέβη, διατάχθηκε να παρουσιασθεί στον πασά. Μετά από πολλή προσευχή, με πνεύμα ταπεινώσεως και συντριβής εμφανίστηκε μπροστά του. Τότε εκείνος άρχισε να τον φοβερίζει και να τον απειλεί με φρικτές τιμωρίες και θάνατο. Ο άγιος με σύνεση και θάρρος του απάντησε :
Μάθε, ηγεμόνα πως από τη γέννησή μου είμαι Χριστιανός και δούλος του Χριστού και από τότε που συνειδητοποίησα την αλήθεια της πίστεως , χαίρομαι και καυχώμαι γι’ αυτόν τον πλούτο. Τα δε δικά σας ψεύτικα πιστεύω και εκείνον που τον θεωρείτε προφήτη του Θεού και απόστολο, τα θεωρώ σαν τα παραμύθια που λένε οι γυναίκες στα μικρά παιδιά. Ο Χριστός, πλανεμένοι, είναι ο μοναδικός Θεός, Αυτός που δημιούργησε τον ουρανό, την γη, την θάλασσα , όλα τα ορατά και τα αόρατα , Αυτός έπλασε τον άνθρωπο, κύριο του Παραδείσου . Αυτός γεννήθηκε τέλειος άνθρωπος από την Παρθένο και Θεοτόκο Μαρία, εξαιτίας της πτώσης του Αδάμ και σταυρώθηκε και ετάφη και αναστήθηκε και ανελήφθη και εκάθησε στα δεξιά του Θεού Πατρός. Γι’ αυτό και όσα οι παλαιοί και αληθινοί προφήτες έγραψαν και είπαν , φωτισμένοι από το Άγιο Πνεύμα, εκπληρώθηκαν στον Ιησού Χριστό. Και πλέον προφήτης δεν εμφανίστηκε, ούτε χρειάστηκε, ούτε θα χρειαστεί. Τον Μωάμεθ , που τον ονομάζετε προφήτη , είναι ψεύτης, πλάνος, απατεώνας και πρόδρομος του αντιχρίστου. Μην πλανάσθε, μην εθελοτυφλείτε και παρακινείτε και τους άλλους να οδηγούνται σαν και σας στην απώλεια.
Μετά από όλα αυτά καταδικάστηκε στον δι’ αποκεφαλισμού θάνατο. Μόλις το άκουσε ο άγιος, ξεκίνησε μόνος του για τον τόπο της εκτέλεσης, όπου ,αφού προσευχήθηκε, αποκεφαλίστηκε στις 2 Μαρτίου το 1716.
Το τίμιο λείψανό του έμεινε τρία ημερόνυχτα εκτεθειμένο στον τόπο της εκτέλεσης, για να καταφαγωθεί από όρνια και σκυλιά. Τίποτα όμως δεν το πλησίαζε. Για να το κάνουν πιο ελκυστικό μάλιστα , έψησαν την κεφαλή και την πέταξαν στον τόπο της εκτέλεσης αλλά και πάλι δεν έγινε τίποτα. Οπότε επέτρεψαν στους Χριστιανούς την ταφή , η οποία έγινε εντός του ιερού Βήματος του παλαιού ναού του Αγίου Νικολάου Γαστούνης.
Όσο για τον ιερομάρτυρα Χρίστο, αφού τον οδήγησαν στον πασά , προσπαθούσαν, με ήπιο τρόπο αρχικά , να τον πείσουν να αρνηθεί τον Χριστό , προβάλλοντάς του το νεαρόν της ηλικίας του, τη σύζυγό του, τα δύο μωρά παιδιά του. Του πρότειναν χρήματα, αξιώματα αλλά και τις απολαύσεις στον υλικό παράδεισο του ισλάμ. Ο άγιος τους απάντησε με πολύ θάρρος ανατρέποντάς τους τα επιχειρήματα για υλικό παράδεισο. Διότι, αν η ψυχή έχει υλικές ανάγκες, σημαίνει και ότι πεθαίνει. Όσο για την οικογένειά του, την εμπιστεύεται στον Θεό, ο οποίος θα την φροντίσει. Τα δε υλικά αγαθά τα θεωρεί τίποτε μπροστά στην αιώνια ζωή.
Μετά από αυτή την ομολογία ο πασάς διέταξε να τον δείρουν και να τον φυλακίσουν. Έμεινε στη φυλακή αρκετές ημέρες. Τον επισκεπτόταν δε συχνά η σύζυγός του με τα παιδιά τους. Κινδύνευσε πνευματικά εξαιτίας αυτών των επισκέψεων , διότι η σύζυγός του προσπάθησε να τον πείσει να αρνηθεί τον Χριστό, παρουσιάζοντάς του το ζοφερό μέλλον που θα ακολουθούσε γι’ αυτούς μετά τον θάνατό του. Επίσης χρησιμοποιώντας το επιχείρημα ότι ο Χριστός συγχωρεί τα πάντα κι ότι θα μπορούσε να αρνηθεί και ύστερα να μετανοήσει . Πράγματι τα λόγια της συζύγου του τον κλόνισαν, ώστε αποφάσισε την άλλη μέρα να αρνηθεί. Τι συνέβη όμως ; Ο πασάς κάλεσε όλους τους ιερείς της περιοχής και τους ζήτησε να καταδώσουν ποιους γνωρίζουν πρώην μουσουλμάνους, που να είχαν γυρίσει στον Χριστιανισμό. Εκείνοι απάντησαν πως δεν γνωρίζουν κανένα . Έτσι τους έκλεισε όλους στη φυλακή. Εκεί, μέσα στη φυλακή, συναντήθηκαν με τον ιερομάρτυρα , είχε δε μαθευτεί η απόφασή του να αρνηθεί την άλλη μέρα.
Αρχικά ακούγοντας τον ελεγκτικό λόγο του προεστώτος , που απευθυνόταν στους ιερείς , μετανόησε. Κατόπιν ενισχύθηκε πνευματικά από τους αδελφούς του κληρικούς , οι οποίοι του θύμισαν τους αγίους μάρτυρες, την ματαιότητα των ανθρωπίνων αλλά και την αιώνια ζωή. Την άλλη μέρα , οι Τούρκοι ,με πολλή χαρά ,τον οδήγησαν στο δικαστήριο, περιμένοντας την δημόσια εξώμοσή του. Αντί γι’ αυτό ο άγιος τους μίλησε με πολύ θάρρος και μεγάλη τόλμη :
Ανάθεμά σας με κείνον τον πλάνο που σας δίδαξε τέτοια απάτη και που με τους νόμους του σας έκανε χειρότερους και από τα γουρούνια. Πλάνη στην οποία παραλίγο να πέσω κι εγώ. Αλλά ευχαριστώ τον Χριστό μου, που δεν μ’ άφησε να χαθώ και μου έστειλε οδηγούς σωτηρίας και με οδήγησαν στην ευσέβεια.
Κοιτάζοντας δε τους ουρανούς έλεγε :Μη γένοιτο, Χριστέ μου, να σε αρνηθώ.
Προς δε τους Τούρκους έλεγε
Τι στέκεστε , πλανεμένοι ; Τι αργοπορείτε ; Χριστιανός είμαι και ήμουν και τον Χριστό μου σέβομαι, συν τω Πατρί και τω Αγίω Πνεύματι.
Το αποτέλεσμα ήταν να καταδικαστεί και αυτός στον δι’ αποκεφαλισμού θάνατο. Προσευχόμενος οδηγήθηκε στον τόπο της εκτέλεσης, στις 9 Μαρτίου. Μόνος του γονάτισε και έκλινε την κεφαλή. Το πρώτο σπαθί που χρησιμοποίησε ο δήμιος, αν και ακονισμένο, έσπασε. Το δεύτερο λύγισε σαν το μολύβι. Τελικά τον έσφαξε με το μαχαίρι σαν το πρόβατο.
Το τίμιο λείψανό του , μετά την τριήμερη παραμονή του στον τόπο της εκτέλεσης, δόθηκε για ενταφιασμό στους Χριστιανούς, οι οποίοι το ενταφίασαν με τιμές , στον ίδιο τάφο με τον νεομάρτυρα Πανάγο.
ΟΙ άγιοι τιμώνται στις 9 Μαρτίου και η ακολουθία τους συμψάλλεται με την ακολουθία των τεσσαράκοντα μαρτύρων.

ΠΗΓΗ: www.vatopaidi.wordpress.com

Ο ΑΓΙΟΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΧΙΟΠΟΛΙΤΗΣ

(1785 -1807)

Γράφει ὁ Ἀριστείδης Γ. Θεοδωρόπουλος

Ἐκπαιδευτικὸς

.         Ἀνάμεσα στοὺς πολυαρίθμους ἁγίους, ποὺ ἀνέδειξε ἡ Πρόνοια τοῦ Θεοῦ στὸ μυροβόλο καὶ εὐλογημένο νησὶ τῆς Χίου συναριθμεῖται καὶ ὁ ἅγιος ἔνδοξος νεομάρτυς Γεώργιος  ὁ  Χιοπολίτης,  ποὺ  μαρτύρησε  στὶς  26 Νοεμβρίου  1807  στὶς  Κυδωνιὲς  (Ἀϊβαλὶ)  τῆς ἁγιοτόκου  καὶ  μαρτυρικῆς  μικρασιατικῆς  γῆς.  Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ἱερᾶς μνήμης του θὰ ἐπιχειρήσουμε νὰ σκιαγραφήσουμε τὴν ἀγωνιστικὴ μορφὴ τοῦ νεαροῦ ἀθλητῆ τῆς  πίστεώς  μας,  ποὺ μαρτύρησε  γιὰ  τὸν Χριστὸ  στὰ  δύσκολα  καὶ  σκοτεινὰ  χρόνια  τῆς Τουρκοκρατίας καὶ προσφέρει στὸν σημερινὸ ἄνθρωπο τῆς πνευματικὰ ἀποβιταμινωμένης καὶ θρησκευτικὰ ἀδιαφορης  ἐποχῆς  μας  ἕνα  φωτεινὸ  παράδειγμα φλογερῆς πίστεως καὶ ἀκμαίου φρονήματος.
.         Ὁ Ἅγιος Γεώργιος ὁ Χιοπολίτης γεννήθηκε τὸ 1785 στὸ χωριὸ Πιτυὸς τῆς βόρειας Χίου. Οἱ γονεῖς του ὀνομάζονταν Παρασκευᾶς καὶ Ἀγγερῶ, ἀλλὰ σὲ ἡλικία μολις ἐννέα μηνῶν πεθαίνει ἡ μητέρα του. Ὁ πατέρας του ξαναπαντρεύτηκε καὶ παρέδωσε τὸν μικρὸ Γεώργιο σὲ ἕνα ξυλογλύπτη, γιὰ νὰ μάθει κοντά του τὴν ξυλογλυπτικὴ τέχνη. Ὁ τεχνίτης τὸν πῆρε μαζί του στὰ Ψαρὰ καὶ ἐκεῖ ἀνέλαβαν ἀπὸ κοινοῦ τὴν κατασκευὴ τοῦ τέμπλου τοῦ ναοῦ τοῦ Ἁγίου Νικολάου. Ἀπὸ τὰ Ψαρὰ ἔφυγε ὅμως κρυφὰ ὁ Γεώργιος μαζὶ μὲ ἄλλους καὶ ἔφτασε στὴν Καβάλα. Ἐκεῖ συνελήφθη νὰ κόβει καρπούζια σὲ ἕναν κῆπο καὶ ὁδηγήθηκε στὸν κριτή, ὅπου ἀπὸ φόβο ἀρνήθηκε τὴν χριστιανική του πίστη. Ἔτσι ὁ Γεώργιος ἀπὸ χριστιανὸς ἔγινε μωαμεθανὸς καὶ ἄρχισε νὰ ἐργάζεται κοντὰ σὲ Τούρκους. Στὸ μεταξὺ ὁ πατέρας του καὶ οἱ συγγενεῖς του δὲν γνώριζαν τίποτα ἀπὸ αὐτὰ καὶ οὔτε ἤξεραν, ποῦ βρίσκεται. Κάποια ἡμέρα ἔφτασε ὁ Γεώργιος στὴν Χίο μὲ ἕνα καΐκι φορτωμένο καρπούζια. Κάποιος συγγενής του τὸν ἀναγνώρισε καὶ ἔτρεξε γιὰ νὰ τὸν χαιρετίσει.Φτάνοντας ὅμως κοντά του, ἄκουσε κάποιον ἀπὸ τὸ πλήρωμα νὰ τὸν φωνάζει μὲ τὸ τουρκικὸ ὄνομα Ἀχμέτ. Ὁ συγγενὴς ξαφνιάστηκε καὶ ρώτησε τὸ παιδί, γιατί τὸν φώναζαν Αχμετ καὶ ὄχι Γεώργιο. Ὁ μικρὸς ἔτρεξε στὸ καΐκι καὶ μέχρι νὰ εἰδοποιηθεῖ ὁ πατέρας του, τὸ πλοῖο ἔφυγε ἀπὸ τὴν Χίο. Δὲν πέρασε πολὺς καιρὸς καὶ ὁ Γεώργιος ξανάρθε στὴν Χίο γιὰ νὰ ἐπισκεφθεῖ τὸν πατέρα του, ὁ ὁποῖος ὅμως ἀπουσίαζε σὲ ταξίδι. Ἔφυγε ἀπογοητευμένος, ἀλλὰ ἀποφασισμένος νὰ συναντήσει τὸν πατέρα του καὶ νὰ τοῦ ἐκμυστηρευτεῖ τὸ παράπτωμά του. Γι’ αὐτὸ ἦρθε καὶ πάλι στὴν Χίο καὶ μάλιστα αὐτὴ τὴν φορὰ φορώντας χριστιανικὰ ἐνδύματα. Μὲ δάκρυα ζήτησε ἀπὸ τὸν πατέρα του νὰ τὸν συγχωρέσει καὶ νὰ τον βοηθήσει νὰ ἐπανορθώσει. Ὁ πατέρας του τὸν ὁδήγησε στὸν πνευματικὸ τῆς ἐνορίας του, γιὰ νὰ τὸν καθοδηγήσει πνευματικὰ καὶ νὰ τὸν ἐνισχύσει στὴν πίστη του. Ὅμως ὁ κίνδυνος γιὰ τὸν νεαρὸ Γεώργιο ἦταν μεγάλος, ἀφοῦ οἱ Τοῦρκοι θὰ προσπαθοῦσαν νὰ τὸν ἐπαναφέρουν στὸν μωαμεθανισμό. Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ πατέρας του τὸν ἔστειλε στὶς Κυδωνιές, τὸ σημερινὸ Ἀϊβαλὶ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, ὅπου τὸν παρέδωσε σὲ ἕναν καλὸ χριστιανὸ καὶ στὸν ὁποῖο ἀποκάλυψε, τί εἶχε συμβεῖ στὸ παιδί του. Ὁ χριστιανὸς αὐτὸς τὸν ἔστειλε ἔξω ἀπὸ τὴν πόλη, γιὰ νὰ εἶναι περισσότερο ἀσφαλής. Ἐκεῖ ἔμεινε δέκα χρόνια διάγοντας χριστιανικὸ βίο καὶ δουλεύοντας τίμια καὶ ἀποδοτικά.
.         Ὅταν ὁ Γεώργιος ἔγινε εἴκοσι ἐτῶν, ξεθάρρεψε καὶ ἀποφάσισε νὰ πάει στὴν πόλη τῶν Κυδωνιῶν, γιὰ νὰ μείνει καὶ νὰ ἐργασθεῖ. Ἔχοντας μάλιστα ἀποκτήσει πολλοὺς φίλους, νοίκιασε ἕνα δωμάτιο στὸ σπίτι μιᾶς γερόντισσας στὶς Κυδωνιές, ποὺ τὸν φρόντιζε σὰν παιδί της καὶ γνώριζε τὸ παράπτωμά του. Ὁ πατέρας του ὅμως ἀνησυχοῦσε γιὰ τὴν τύχη τοῦ παιδιοῦ του καὶ πρότεινε στὸν Γεώργιο νὰ γίνει ναυτικὸς καὶ νὰ τὸν βάλει σὲ ρώσικο πλοῖο.
.         Ὁ Γεώργιος ὅμως ἦταν εὐχαριστημένος μὲ τὴν ζωή του καὶ ἀρνήθηκε τὴν πρόταση τοῦ πατέρα  του.  Γνώρισε  μάλιστα  καὶ  μία  κοπέλα  καὶ  σὲ  ἡλικία  εἴκοσι  δύο  ἐτῶν ἀρραβωνιάσθηκε. Προτοῦ γίνουν οἱ ἀρραβῶνες, οἱ συγγενεῖς τῆς κοπέλας ζήτησαν τὴν γνώμη τῆς γερόντισσας, ποὺ φρόντιζε τὸν Γεώργιο. Ἐκείνη εἶπε τὴν γνώμη της, ἀλλὰ μεταξὺ τῶν ἄλλων ἀποκάλυψε τὸ μυστικὸ τοῦ παιδιοῦ, ὅτι δηλαδὴ στὰ παιδικά του χρόνια εἶχε γίνει μωαμεθανός. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ δὲν ἐπηρέασε καθόλου τὸν ἀρραβώνα, ἀφοῦ ὁ Γεώργιος ἦταν ἰδιαίτερα ἀγαπητὸς σὲ ὅλους. Μετὰ τοὺς ἀρραβῶνες ἄρχισε νὰ ἑτοιμάζεται γιὰ γάμο.Τοῦ χρειάζονταν ὅμως χρήματα καὶ γι’ αὐτὸ ζήτησε ἀπὸ τὸν ἀδελφὸ τῆς κοπέλας του τὰ δανεικὰ χρήματα, ποὺ τοῦ εἶχε δώσει. Ὁ ἀδελφὸς ἀρνήθηκε νὰ τὰ δώσει καὶ γιὰ νὰ τὸν ἐκδικηθεῖ, τὸν κατήγγειλε στὶς τουρκικὲς ἀρχές, ὅτι εἶναι ἐξωμότης. Οἱ φίλοι τοῦ Γεωργίου ἔμαθαν τὸ θλιβερὸ αὐτὸ γεγονὸς καὶ ἄρχισαν νὰ τὸν παρακινοῦν νὰ φύγει ἀπὸ τὶς Κυδωνιές, γιὰ νὰ σωθεῖ. Ὁ Γεώργιος ὅμως ἔμεινε ἐκεῖ, ἀποφασισμένος νὰ μαρτυρήσει γιὰ τὴν χριστιανική του πίστη. Διατάχθηκε ἡ σύλληψή του, ἀλλὰ ὁ Γεώργιος παραδόθηκε μόνος του καὶ ὁδηγήθηκε στὸν Τοῦρκο διοικητή, ὅπου ἐπέδειξε μὲ γενναιότητα τὴν σθεναρὴ καὶ ἀμετακίνητη πίστη του στὸν ἕνα καὶ ἀληθινὸ Θεό.
.         Στὶς 8 Νοεμβρίου 1807 τὸν ὁδήγησαν καὶ τὸν ἔκλεισαν στὴ φυλακή, ὅπου ἔμεινε δεκαεπταὰ ἡμερες, ὑπομένοντας πολλὰ βασανιστήρια. Οἱ Τοῦρκοι ἐπιχείρησαν πολλὲς φορὲς μὲ ὑποσχέσεις, πιέσεις καὶ ἀπειλὲς νὰ τοῦ ἀλλάξουν τὸ χριστιανικό του φρόνημα, ἀλλὰ ὁ Γεώργιος ὁμολογοῦσε πάντοτε μὲ παρρησία τὴν πίστη του στὸν Χριστό. Ὁ εὐσεβὴς λαὸς τῶν Κυδωνιῶν, ποὺ τόσο ἀγαποῦσε τὸν νεαρὸ Γεώργιο, προσευχόταν στὸν Θεὸ γιὰ νὰ τὸν ἐνισχύσει στὸν ἀγώνα του, ὥστε νὰ μείνει σταθερὸς καὶ ἀκλόνητος στὴν πίστη του, ἐνῶ μέσα στὴ φυλακὴ ἕνας καλὸς χριστιανὸς τὸν παρηγοροῦσε καὶ τὸν στήριζε πνευματικά.
.         Στὶς 24 Νοεμβρίου βγῆκε ἡ ἀπόφαση νὰ θανατωθεῖ μὲ ἀποκεφαλισμό. Οἱ χριστιανοὶ τὸν εἰδοποίησαν καὶ μάλιστα ἀποφάσισαν νὰ στείλουν στὴν φυλακὴ ἱερέα, γιὰ νὰ τὸν ἐξομολογήσει καὶ νὰ τὸν κοινωνήσει. Γιὰ νὰ ἐπιτευχθεῖ αὐτό, ἕνας ἱερέας προφασίσθηκε, ὅτι μάλωσε μὲ ἕναν χριστιανὸ καὶ ἔτσι φυλακίσθηκε ἀπὸ τοὺς  Τούρκους.  Ὁ  Γεώργιος  ἐξομολογήθηκε  καὶ κοινώνησε μέσα στὴν φυλακὴ καὶ ἀνέμενε πλέον μὲ χαρὰ καὶ ἠρεμία νὰ ἀξιωθεῖ τοῦ μαρτυρίου. Τὸ βράδυ τῆς  25ης Νοεμβρίου  συγκεντρώθηκε  πλῆθος χριστιανῶν  στὸν  ναό,  ὅπου  τελέσθηκε  ὁλονύκτια ἀγρυπνία γιὰ τὴν πνευματικὴ ἐνίσχυση τοῦ νεαροῦ ἀθλητῆ  τῆς  πίστεως.  Ἀλλὰ  ὁ  κόσμος  ἔχοντας πληροφορηθεῖ τὴν θανατικὴ καταδίκη τοῦ Γεωργίου, ἄρχισε νὰ συγκεντρώνεται στὴν ἀγορά, ἐνῶ ἄλλοι βρίσκονταν  ἔξω  ἀπὸ  τὴν  φυλακή.  Οἱ  Τοῦρκοι ἀνησύχησαν ἀπὸ τὸ  πλῆθος τῶν συγκεντρωμένων χριστιανῶν στὰ διάφορα σημεῖα τῆς πόλεως καὶ γι’ αὐτὸ ἔστειλαν δύο χωροφύλακες, γιὰ νὰ τοὺς διασκορπίσει. Ὁ Τοῦρκος ἀγὰς διέταξε νὰ βγάλουν τὸν Γεώργιο ἀπὸ τὴν φυλακὴ καὶ νὰ τὸν ὁδηγήσουν στὸν τόπο τῆς ἐκτελέσεως. Στὴν πορεία του πρὸς τὸν τόπο αὐτὸ ὁ Γεώργιος ζητοῦσε ἀπὸ τοὺς χριστιανούς, ποὺ συναντοῦσε, νὰ τὸν συγχωρέσουν καὶ τοὺς παρακαλοῦσε νὰ προσευχηθοῦν γι’ αὐτόν. Μόλις ἔφτασε στὸν τόπο τῆς ἐκτελέσεως γονάτισε πάνω στὴν πλάκα καὶ ἔσκυψε τὸ κεφάλι. Ὁ δήμιος τὸν ρώτησε ἂν ἔχει μετανιώσει, ἀλλὰ ὁ θαρραλέος Γεώργιος ἀπάντησε, ὅτι εἶναι χριστιανὸς καὶ θὰ πεθάνει γιὰ τὸν Χριστό. Τότε τοῦ ἔριξε μία τουφεκιὰ στὴν πλάτη καὶ ἀμέσως πῆρε φωτιὰ τὸ ἔνδυμα τοῦ μάρτυρα. Ἄφθονο αἷμα ἄρχισε νὰ τρέχει, ἀλλὰ ὁ Γεώργιος ἔμεινε σταθερὸς καὶ ἀκλόνητος στὴν πίστη του. Στὴ συνέχεια ὁ δήμιος τοῦ χάραξε τὸν λαιμὸ μὲ ἕνα μαχαίρι καὶ ἀκολούθως μὲ ὁρμὴ τὸν κτύπησε τόσο δυνατά, ὤστε τὸ μαχαίρι σφηνώθηκε στὸν τράχηλο. Μὲ ὑπομονὴ καὶ καρτερία ὑπέμεινε ὁ Γεώργιος τὸ ἐπίγειο μαρτυρικό του τέλος μέχρι ποὺ τὸν ἀποκεφάλισαν. Ὁ ἀποκεφαλισμὸς τοῦ Ἁγίου ἔλαβε χώρα στὶς 26 Νοεμβρίου 1807 καὶ ἡ ἁγία ψυχὴ τοῦ εἰκοσιδιάχρονου γενναίου ἀθλητῆ τῆς πίστεως μετέβη στὸν Πανάγαθο Θεό, ποὺ τόσο ἀγάπησε.


 .         Μετὰ τὸ μαρτυρικὸ τέλος τοῦ Ἁγίου ὁ συγκεντρωμένος κόσμος ξεχύθηκε μὲ πόνο πάνω στὸ ζεστὸ κορμί του. Γράφει χαρακτηριστικὰ ὁ Ἀϊβαλιώτης λογοτέχνης Φώτης Κόντογλου: «Τότε οὗλος ᾽κεῖνος ὁ κόσμος χύθηκε ἔξω φρενῶν ἀπάνου στὸ ζεστὸ κορμί. Καὶ ἄλλος σφούγγιζε τὸ αἷμα, ἄλλος ἀσπαζόταν τ’ ἅγιο λείψανο ἢ τὴν πλάκα, ἄλλος ξέσκιζε ἕνα κομμάτι ἀπ’ τὸ ροῦχο του, ἄλλος δόξαζε τὸν Θεό. Μάταια τὰ τουρκιὰ τοὺς χτυπούσανε μὲ τὰ ραβδιὰ καὶ τοὺς κλωτσούσανε. Ὁ ἀγὰς πρόσταξε νὰ τοὺς βαρέσουνε στὰ καλά, κι οἱ Τοῦρκοι βάνανε τὶς φωνὲς καὶ πέσανε μὲ γυμνὰ σπαθιὰ ἀπάνου στοὺς χριστιανούς. Οἱ κακόμοιροι οἱ χριστιανοὶ σκορπίσανε φωνάζοντας «Κύριε ἐλέησον, Κύριε ἐλέησον» κι ἄλλος ἔχασε τὸ φανάρι του, ἄλλος τὸ ραβδί του, ἄλλος τὰ παπούτσια του, ἄλλος τὸ καλπάκι του…».


 .         Τὸ λείψανο τοῦ Ἁγίου πετάχθηκε σὲ ρεματιὰ ἔξω ἀπὸ τὴν πόλη σύμφωνα μὲ μία ἐκδοχὴ ἠρίχθηκε στὴν θάλασσα σύμφωνα μὲ ἄλλη. Οἱ χριστιανοὶ τὸ περισυνέλεξαν καὶ τὸ πῆγαν στὸ ἐρημονήσι Νησοπούλα, ποὺ βρίσκεται ἔξω ἀπὸ τὸ Ἀϊβαλί, ὅπου καὶ τὸ ἐνταφίασαν. Μετὰ ἀπὸ χρόνια ἔγινε ἡ ἀνακομιδὴ τοῦ ἱεροῦ λειψάνου καὶ τὸ τοποθέτησαν σὲ ναό, ποὺ ἀνεγέρθηκε πρὸς τιμὴν τοῦ Ἁγίου, στὸν τόπο τοῦ μαρτυρίου του. Μέχρι τὴν Μικρασιατικὴ Καταστροφὴ τοῦ 1922 τελοῦνταν στὶς Κυδωνιὲς μεγάλη πανήγυρις πρὸς τιμὴν τοῦ Ἁγίου, ποὺ εἶναι ὁ πολιοῦχος καὶ προστάτης ἅγιος τῶν ἁπανταχοῦ τῆς Γῆς Κυδωνιατῶν. Σήμερα ὁ ἅγιος Γεώργιος ὁ Χιοπολίτης ἑορτάζεται ἀπὸ τοὺς μικρασιάτες πρόσφυγες τῶν Κυδωνιῶν στοὺς ἱεροὺς ναοὺς τοῦ Ἁγίου Γεωργίου καὶ τοῦ Ἁγίου Νικολάου στὴν πόλη τῆς Μυτιλήνης, ἀλλὰ καὶ στὸ χωριὸ Νέες Κυδωνιὲς τῆς Λέσβου, ὅπου ὁ ἐνοριακὸς ναὸς τιμᾶται ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Ἁγίου. Στὴν Χίο ὁ Ἅγιος τιμᾶται στὸν ὁμώνυμο ἱερὸ ναό του στὸ χωριὸ Πιτυός, ποὺ ἐγκαινιάσθηκε στὶς 11 Αὐγούστου 2001, ἐνῶ ναοὶ πρὸς τιμὴν τοῦ Ἁγίου ἔχουν ἐπίσης ἀνεγερθεῖ στὸ Ἄκτιο Πρεβέζης καὶ στὸν Διόνυσο Ἀττικῆς. Ἱερὰ λείψανα τοῦ Ἁγίου φυλάσσονται στὴν Παναγιούδα τῆς Λέσβου καὶ στὴν Ἱερὰ Μονὴ τοῦ Προφήτου Ἡλιοῦ στὴν Σαντορίνη, ἐνῶ παλαιὰ εἰκόνα τοῦ νεομάρτυρος, φιλοτεχνημένη τὸ 1847, φυλάσσεται στὸν ἱερὸ μητροπολιτικὸ ναὸ τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος στὴν Ἑρμούπολη τῆς Σύρου, ὅπου ὁ Ἅγιος τιμᾶται ὡς προστάτης τῆς συντεχνίας τῶν ἀρτοποιῶν. Ἐπίσης τὸ ἀσημένιο περικάλυμμα τῆς κάρας τοῦ Ἁγίου πουλήθηκε ἀπὸ τοὺς Τούρκους σὲ κάποιο Γερμανό, ὁ ὁποῖος τὸ μεταπούλησε σὲ χριστιανὸ καὶ ἐκεῖνος τὸ δώρισε στὸ Μουσεῖο Μπενάκη τῶν Ἀθηνῶν, ὅπου βρίσκεται μέχρι σήμερα.


 .         Στὶς 26 Νοεμβρίου ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας τιμᾶ μαζὶ μὲ τὸν λαοφιλῆ προστάτη τῶν παιδιῶν Ἅγιο Στυλιανὸ καὶ τὸν πολιοῦχο τῆς ἱστορικῆς πόλεως τῆς Σπάρτης Ὅσιο Νίκωνα τὸν “Μετανοεῖτε” καὶ ἕναν νεαρὸ ἀθλητὴ τῆς πίστεως, τὸν Ἅγιο ἔνδοξο νεομάρτυρα Γεώργιο τὸν  Χιοπολίτη,  ὁ  ὁποῖος  μᾶς  καλεῖ  νὰ  ἀφυπνιστοῦμε  πνευματικὰ  καὶ  νὰ ἐπαναπροσδιορίσουμε τὴν κατὰ Χριστὸν πνευματική μας πορεία


Ἀριστείδης Γ. Θεοδωρόπουλος
Ἐκπαιδευτικὸς